1. Sözün özü Aturpakandan gəlir. Bizim tarix kitablarında Atropatena olaraq keçir. Yəni, Arazdan cənubda qalan hissəyə aid edilirdi. Əhalisi də iran məşəli azərilərdən ibarət idi. Zərdüştlüyün mərkəzi. Həmin qədim azarilər bugün iranın şimal ostonlarının (Qərbi və Şimali Azərbaycan) əhalisinin əsas hissəsini təşkil edir. 11-14 cü əsrlərdə məruz qaldığı böyük türk-oğuz axınlarından sonra dillərini tədricən itirdilər. Zatən "güney" Azərbaycanlılar ilə iranın pars mahalında yaşayan bir farsın görünüşcə heç bir fərqinin olmaması da təsadüfi deyil. Bəs indiki Azərbaycan Respublikasının əhatə etdiyi Cənubi Qafqaz torpaqlarını desəniz, qədimdə bu torpaqlarda Qafqaz məşəli Albaniya hökm sürürdü. Ərəblərin işğalından düz 20ci əsrin əvvəlinə kimi indiki "şimal" Azərbaycanı ifadə edən ümumi bir ad olmayıb. Sadacə Şirvan, Qarabağ, Naxçıvan,Aran olaraq bölgələrin adı keçib. istənilən mənbəyə baxsanız(Azərbaycan-türk mənbələrini demirəm) 1918-ci ildən öncə cənubi qafqaza(Arazdan şimal) xitab edən Azərbaycanın olmadığını görərsiniz. Bəs Axc-nin başları bunu edərkən nə düşünürdü? Gələcəkdə hər iki türkdilli, müsəlman və adət-ənənələri fərqlənməyən milləti bir ad altında birləşdirmək? Çox güman ki, budur. Yeni Azərbaycanın bolşevik güclər tərəfindən ələ keçiriləndən sonra isə ad ilə bağlı dəyişiklik olmadı və Azərbaycan yeni adı ilə SSRi-nin tərkibi olmağa davam etdi. Bildiyiniz kimi "Azərbaycanlı" kimliyi də 1936-cı ildə yaradıldı. O vaxta qədər əhali "Qafqaz tatarları" "türk" olaraq adlandırılırdı. Güneydə isə hələ də türk deyirlər. Amma heç vaxt bu mövzu ağardılmır. Ermənilər "Coca-Cola Azərbaycandan daha qədimdir" deyərkən də bunu nəzərdə tutur. iranda isə millətçilər bunu əllərində bayraq edərək bunu "bizim qədim vilayətin adını oğurlayıb gələcəkdə həmin torpaqlara iddia irəli sürmək istəyirsiniz" deyir. iranda azərbaycanlılar arasında da mövcud olan pantürkist ideologiyalardan da bunun mümkünsüz olmadığını görürük. Ancaq özünü iranlı olaraq görən də az deyil. Bugünkü talışların isə türkləşməyib, həmin iran məşəli azərilərlə yaxından bağlılığı olduğu iddia edilir.